Басты бет » «edu.e-history.kz» электрондық журналы

«edu.e-history.kz» электрондық журналы № 3

Аннотация. Мақалада автор тарихи жазба деректер негізінде Қазақ хандығының қалыптасуы мен дамуының бастаулары мен тарихи кезеңдерін көрсете отырып, қазақ мемлекеттілігі мен мемлекеттік биліктің қалыптасу мәселелерін қарастырады. Сондай-ақ автор азаттық пен тәуелсіздікті мемлекет пен оның азаматтарының басты құндылықтары деп санайды. Осыған байланысты «Мәңгілік ел» түркілік идеясы тек толыққанды қалыптасқан мемлекетте ғана өмірге келіп, жүзеге асырылатындығын дәйектейді. Мемлекеттің нығаюы қашанда Абылай сынды даланың ірі тарихи тұлғаларының есімімен тығыз байланысты. Кілт сөздер: Қазақ хандығы, мемлекеттілік, Абылай хан, «Мәңгілік ел», түркілік идеясы
Халық құрметпен Мақаш әкім деп атаған Мұхамбетжан Шолтырұлы Бекмұхамбетов – белгілі қоғам қайраткері, ағартушы-ғалым. Ол ХІХ ғасырдың екінші жартысында Атырау мен Ақ Жайықтың бойында елу жылдай ел басқарған белгілі тұлға. Бөкей ордасындағы Жәңгір мектебінен кейін Орынбордағы Неплюев атындағы кадет корпусында оқып, кіші унтер-офицер атағын алған, есаул шенінде зейнеткерлікке шыққан. Оның өмір жолы мен халыққа сіңірген еңбегі хақында төмендегі зерттеу мақала сыр шертеді.
Аннотация В статье рассматривается процесс трансформации функциональных полномочий казахской родовой знати в период проведения административно-политических и социально-правовых преобразований Российской империи на территории Семиреченского региона. Особое внимание уделяется изменению роли султанов и биев в процессе вхождения их в структуры местной административной власти, зарождению категории казахских служащих, не зависящих от сословно-генеалогических признаков. На примере исторических фактов, касающихся жизнедеятельности старших султанов Семиречья Суюка Аблайханова, Али Адилева, Тезека Аблайханова и их потомков, показаны этапы вовлечения степной аристократии в российскую государственно-административную систему. В частности, показана последовательное изменение сословной политики царского самодержавия по отношению к султанам. Освещаются отдельные аспекты взаимодействия представителей российской семиреченской власти и казахских старшин в управлении краем. Ключевые слова: Семиречье, Алатауский округ, Старший жуз, султаны, старшины, служащие, администрация.
Мақала ХІХ ғасырдың екінші жартысы – ХХ ғасыр басында қазақ балалары білім алған бірқатар классикалық гимназиялар мен прогимназиялардың тарихына арналады. Автор онда Қазақстан жеріндегі Верный, Семей, Қостанай, сондай-ақ іргелес жатқан Ташкент, Орынбор, Тройцк, Омбы секілді қалалардағы гимназияларда әр жылдары оқыған қазақ балаларының аты-жөні мен олардың әлеуметтік және сандық құрамын, оларға өтілген оқу пәндерін, тұрған шәкірттер үйі мен пансионаттарын, сабақ берген оқытушылар құрамын және сол гимназиялардан білім алып еліміздің қоғамдық-саяси өмірінде маңызды рөл атқарған қазақтың белгілі тұлғаларын тың мұрағат деректері арқылы хронологиялық ретпен жүйелі түрде тарқатып өтеді.
Бұл мақалада автор Қазақтандағы балалар үйлері мен жетім балалардың ахуалын статистикалық мәліметтер негізінде қарастырған. Әсіресе соңғы 4 жыл ішіндегі сандық мәліметтерді зерттеп, талдап, ғылыми айналымға енгізген. Мақалаға өзек болған мәселенің өзектілігін ашу барысында автор көрші мемлекеттермен салыстыра отырып, пайыздық көрсеткішін шығарған. Автордың мәлімдеуінше, соңғы жылдары Қазақстандағы жетім балалар санының төмендеу динамикасы байқалуда, оған патронаттық отбасы институты мен асырап алушыларды ынталандыру шаралары себеп болуда. Кілт сөздер: жетім балалар, балалар үйі, патронаттық отбасы, жәрдемақы, тәрбиеленуші.
Настоящая статья посвящена культурной жизни Астаны, являющейся одним из важных постулатов в реализации патриотического акта «Мәңгілік ел», выдвинутого Президентом Н.А.Назарбаевым в рамках Стратегии-2050. В данном контексте особое внимание уделяется истории создания и деятельности Казахского национального университета искусств, который призван обеспечить музыкальную инфраструктуру столицы и регионов кадрами самого высокого профессионального уровня. Университет, вместе с тем, играет важную роль в формировании и развитии самобытной концертной жизни Астаны.