Главная » Материалы

Материалы

Қ. МҰХИТОВ, т.ғ.к., Сафи Өтебаев атындағы Атырау мұнай және газ университетінің доценті. Атырау қ. Қазақстан Республикасы. E-mail: Ocean_5@mail.ru
ӘОЖ 94 (574) ГУРЬЕВ-ҚАНДЫАҒАШ ТЕМІР ЖОЛЫНЫҢ САЛЫНУ ТАРИХЫ

Бұл мақалада Ембі ауданының дамуына үлкен септігін тигізген Гурьев-Қандыағаш темір жолының салыну тарихы айтылады. Сонымен қоса, ғылыми деректерге сүйене отырып, осы құрылысқа бөлінген қаржы, құрылыс жұмысының барысы, жұмысшылардың еңбектегі ерлігі кеңінен баяндалады.

А.Б. БАЙГАПАНОВА, Қазақ инновациялық гуманитарлық-заң университетінің 3 курс докторантты. E-mail: aigul_bol@mail.ru. А.С. АДИЛЬБАЕВА, Қазақ инновациялық гуманитарлық - заң университеті, т.ғ.д., Семей қ. Қазақстан
УДК 94 (574) МРНТИ: 07.00.03 СЕМЕЙ ӨҢІРІ АУЫЛ ЕҢБЕКШІЛЕРІНІҢ МАЙДАНДЫ ӨНІМ СҰРАНЫСЫМЕН ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУІ

Ұлы Отан соғысы жылдарындағы өлкелік экономика тақырыбын қайта зерделеу, айтылмаған, жазылмаған ақиқаттарды ашу–қазіргі заман талаптарының жаңа міндеті екені айқындалды. Соғыстың басталуы, халықтың экономиканы соғыс жағдайына бейімдеуі, қазақстандықтардың тылдағы ерліктерін көрсетуі т.б. мәселелерді ғылыми арнадан қайта зерделеу және бұрын айтылмаған соғыс жылдарындағы халықтың ауыр әлеуметтік тұрмыс жағдайларын зерттеудің маңызы артып, бүгінгі өмір талаптарының өзекті мәселесіне айналды. Сондықтан осы ғылыми жұмыста зерттеуге қаланған тақырып – «Ұлы Отан соғысы жылдарындағы Семей экономикасы» жоғарыда аталған олқылықтарды ескеруге азда болса қосылған үлес деген ойды ұстандық. Басқа өңірліктер сияқты семейліктерде майдан мен оның тылын азықтандырып киіндірді, эвакуацияланған халыққа пана болды, әскери құрамалар дайындап, қаруландырды, майданның өнім сұранысын дер кезінде шығарып отырды. Оның ішінде жеңіл өнеркәсіп салалары сол заманда ерекше дамыған Семей қаласының Ұлы Жеңіске қосқан үлесі бір төбе. Сондықтан, зерттеліп отырған проблемаға орай Семей өңірінің маңызы бар, саяси экономикалық нысандардың бірі болып, майдан арсеналына айналып, орны ерекше екені баршаға аян. Кілт сөздер: Облыс, қала, экономика, тыл, өнеркәсіп, аудан, колхоз, совхоз.

M.Ch. KALYBEKOVA, Ch.Ch. Valikhanov Institute of History and Ethnology SC MES RK, Candidate of Historical Sciences Almaty, Republic of Kazakhstan
УДК 94(574) «1930/40» :325.1 FORCED RESETTLEMENT OF PEOPLES TO KAZAKHSTAN AS A FORM OF REPRESSIVE POLICY OF THE USSR (1937-1945)

In the historical literature of recent decades, a lot of research has been devoted to the study of the history of deportation in the USSR. The study of mass repressions has now finally passed from the category of popular topics to the category of scientific fundamental research. However, there are a number of issues that have not been reflected in the scientific literature due to the inaccessibility of archival materials, the primary documents on the basis of which the eviction was made. One of these issues is the study of the forced resettlement of peoples in Kazakhstan as a form of repressive policy of the USSR in the 30-40-ies of the twentieth century. Mass deportations were an integral part of Stalinism. They acted as an instrument of state terror in order to strengthen the Stalinist dictatorship by changing the social, demographic, ethnic shape of entire regions, and acting as one of the links in the creation of a system of forced labour. So, the demographic, social, ethnic, economic processes that accompanied Stalin's forced migrations were long-acting phenomenon. Analysis of their genesis, essence, historical consequences is considered by the modern scientific community as one of the important theoretical problems, the solution of which helps to approach the understanding of the deep factors in the development of Soviet history in the Soviet period Keywords: deportation, Stalinism, genocide, rehabilitation, labour army, demographic processes, multinational state

Т.Б. МАМИРОВ, директор филиала Института археологии им. А.Х. Маргулана в г. Нур-Султан; Е.Е. КЛЫШЕВ, научный сотрудник исследовательской лаборатории археологии, антропологии и этнологии ЗКГУ им. М. Утемисова
УДК 902 «63» (574.13) О ПАМЯТНИКАХ КАМЕННОГО ВЕКА МЕСТНОСТИ ОЙСЫЛКАРА (АКТЮБИНСКАЯ ОБЛ.): ПРЕДВАРИТЕЛЬНОЕ СООБЩЕНИЕ

Данная статья посвящена предварительным результатам работ по исследованию памятников каменного века в местности Ойсылкара (Хромтауский р-н, Актюбинская обл.). В 2019 г. были проведены археологические исследования по выявлению и изучению памятников историко-культурного наследия в окрестности сакрального места Ойсылкара и Монголсай в рамках выполнения Актюбинской областной бюджетной программы «Сакральная география Актюбинской области». В ходе разведочных работ были обнаружены памятники каменного века на первых и вторых надпойменных террасах притоков р. Орь с поверхностным залеганием каменных артефактов. Выявленные памятники каменного века свидетельствуют о заселении региона в эпоху неолита. В результате были получены предварительные сведения о каменном веке региона, намечены маршруты для дальнейших археологических работ.

Г.Т. КАЖЕНОВА, Евразийский национальный университет им. Л.Н. Гумилева, г. Нур-Султан (E-mail: gkazhenova@mail.ru)
УДК 961/959 (5каз) СОПРОТИВЛЕНИЕ НАРОДНЫХ МАСС ПОЛИТИКЕ ВОЕННОГО КОММУНИЗМА В СЕВЕРНОМ КАЗАХСТАНЕ

Статья посвящена сопротивлению народных масс политике военного коммунизма в Северном Казахстане. Существенной частью политики «военного коммунизма», проводившейся в годы гражданской войны (1918–1921) была продовольственная разверстка, которая являлась наиболее и была основным методом заготовки продовольствия Советским государством. Сопротивление продовольственной политике советского государства в начале 1921 г. вылилось в кровопролитное восстание. В работе анализируются причины участия казачества, крестьянства и казахского населения в восстании. Рассматривается ход восстания в уездах. Восстание характеризуется как антикоммунистическое. Ключевые слова: Северный Казахстан, гражданская война, антикоммунистическое восстание, продразверстка, Акмолинская губерния.