Главная » Материалы

Материалы

А.К. КАМАЛОВ, д.и.н., проф. университета «Туран», г. Алматы, Казахстан Е-mail: a.kamalov@turan-edu.kz Е.М. УЖКЕНОВ, к.и.н., зав. отделом древней и средневеко
МРНТИ 03.01.06 ЗНАК И ИСТОРИЯ ( К 60-ЛЕТИЮ А.А. ГАЛИЕВА)

В данной статье рассматривается о научном творчестве казахстанского историка и этносемиолога А.А. Галиева, его достижениях и вкладе в разработку актуальных проблем прошлого как казахского, так и соседних народов. В многочисленных работах А.А. Галиева, опубликованных в разных странах, основное внимание уделяется реконструкции знаковой системы тюркоязычных и ираноязычных народов, ее отражению в мифах и ритуалах казахов. Миф играет важную роль и в современной жизни и автором также показано, какую роль играет мифологизация истории в становлении идентичности, национальном и государственном строительстве. Раскрывается роль истории как инструмента политики в современных государствах Центральной Азии. Эти идеи были апробированы А.А. Галиевым на различных международных конференциях и успешно развиваются его учениками. Ключевые слова: А. Галиев, история, семиотика, Казахское ханство, мифологизация истории, изобретение традиции

Е.Ә. Керімбаев, З.Набижанқызы Шығыстану факультетінің 3 курс докторанты, Әл-Фараби атындағы Қаз ҰУ Алматы, Қазақстан: e-mail:kerimbay.erzhan@gmail.c
ҒТАМР 11.25.25 КОНФУЦИЙ ИНСТИТУТТАРЫНЫҢ ҚҰРЫЛУЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚЫЗМЕТІ

Аңдатпа Конфуций институттары ХХІ ғасырда Қытайдың дүниежүзінде құрған институттары.Бұл ұлы гуманист ойшыл Конфуцийдің есімімен аталатын институттардыңнегізгіміндеті – дүниежүзіне қытай тілі мен дәстүрлі мәдениетін тарату еді. Алайда қазір оның атқарған қызметі мен жасаған ықпалы әлемді ойландырып отыр, тіпті түрлі күмәндар тудыруда. Мақалада Қытайдың Конфуций институттарының дүниежүзінде құрылу үдерісі, әсіресе, Орта Азия мемлекеттерінде ашылуы мен дамуы барысы және оның қызметінің кеңеюі мен ықпалының тереңдеуі қарастырылған. Конфуций институттарының Қытайдың мемлекеттік жобасы ретінде мемлекеттік қаржылық және техникалық қолдаумен ұтымды жұмыстар жасап отырғаны, оның қызмет бағытының Қытайдың халықаралық аренада қолданып отырған «жұмсақ күш» саясатын жүзеге асыруға және дипломатиялық міндеттер атқаруға бет алып бара жатқаны сараланады. Сонымен қатар, аталмыш институттардың жұмыс жүргізу әдістеріжәнеол институттарды қабылдаған елдер мен оқу орындарының көздеген мақсаттарына, Конфуций институттарының әлемге тез таралуы мен ықпалының жылдам тереңдеуіне және оның сын-қатерлерге ұшырауының басты себептеріне талдаулар жасалған. Түйін сөздер: Конфуций институттары, қытай тілі, мәдени ықпал, жұмсақ күш, сын-қатер.

А.С.Уалтаева т.ғ.к., А.С. Отар, Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты, 2-курс магистранты.
ӘӨЖ: 94(574)(092) Ғ.Н. БӨКЕЙХАНОВ ҚОҒАМ ЖӘНЕ МЕМЛЕКЕТ ҚАЙРАТКЕРІ

Бұл мақалада Ғ. Бөкейхановтың ХХ ғ. 20-30-шы жылдар аралығындағытүрлі кеңестік үкімет органдарындағы қоғамдық және саяси қызметтері қарастырылады. Ол Қазревкомның мүшесі бола отырып, ұлттық кадрларды даярлау мен оқытуға белсенді араласып, қазақ зиялыларын Кеңес өкіметінің органдарының жұмысына тартты. Сонымен қатар Ғ. Бөкейхановтың шығармашылығы мен А.В. Затаевичпен арадағы байланыс сипатталады. Кілт сөздер: Ғ.Н. Бөкейханов, шежіре, күй, тұлғатану, Қазревком, Бүкілресейлік Кеңестер съезіне, А.В. Затаевич, Қазақ (Қырғыз) ОАК, Қуғын-сүргін құрбаны.

Ә.Н. ИКРАМ Ш.Ш. Уәлихaнов aтындaғы Тapих және этнология инcтитутының 2-куpc мaгиcтpaнты
ӘӨЖ 94 (574.51) ҰЗЫНAҒAШ ШAЙҚACЫНЫҢ СЕБЕПТЕРІ МЕН НӘТИЖЕСІ

Мақалада XIX ғасырдың 50-60 жылдардағы Жетісудың саяси жағдайы баяндалады. XIX ғасырдың 70-жылдарынан бастап бұл мәселеге тарихшылардың назары арта түсті. Егер кеңестік тарихнамада бір жақты ғана бағасы беріліп келсе, тәуелсіздік жылдарынан бастап отандық тарихшылар мен шетелдік зерттеушілер Жетісу жерінде орын алған саяси-экономикалық мәселесіне жаңа көзқарастар мен зерделеу жүргізе бастады. Осы мәселе бойынша алғашқыларының бірі болып шетел зерттеушілері М.А Терентьев, В.Е. Недзвецский, П. Пичугиннің берген бағаларын атап өтуге болады. Сонымен қатар, мақалада әр түрлі архивтік құжаттар, тақырып бойынша жарияланған материалдар талданды. Түйін сөздер: Ұзынағаш, Қоқан, Жетісу, бекініс, шайқас.

Б.А.ЖҮРСІНБАЕВ (Тараз мемлекеттік педагогикалық университеті, т.ғ.к.)
ӘОЖ 930.001.83 ТҮРКІСТАНДАҒЫ ҰЛТТЫҚ ҚОҒАМДЫҚ-САЯСИ ҰЙЫМДАРДЫҢ КЕҢЕСТІК БИЛІКТІҢ ОРНАУЫНА БАЙЛАНЫСТЫ ҰСТАНЫМДАРЫ

1917 жылы Ресейдегі Қазан төңкерісінен кейін Түркістандағы саяси жағдай шиеленісіп кетеді. Өлкедегі ұлттық қоғамдық-саяси ұйымдар жергілікті тұрғындардың қолдауына сүйене отырып большевиктердің билікті алуға деген ұмтылысына төтеп беруге тырысады. Әсіресе «Құрылтай» мұсылман комитеті, «Милли-шуро», «Шуро-и-Ислам» ұйымы сияқты ұлттық қоғамдық-саяси ұйымдар большевиктер саясатын қолдамайтындығын өз мәлімдемелерінде ашық білдірді. Түркістандағы ұлттық қоғамдық-саяси ұйымдардың Кеңестік биліктің орнауына байланысты ұстанымдары ашып көрсету сол кездегі өлкенің саяси өмірінің ерекшеліктерін терең аңғаруға өз септігін тигізеді. Сондықтан қарастырылып отырған тақырыпты тарих ғылымындағы өзекті мәселелердің біріне арналған деуге негіз бар. Кілт сөздер: Ұлттық қоғамдық-саяси ұйымдар. Түркістан өлкесі. Қазан төңкерісі. Уақытша үкімет. Жұмысшы-солдат депутаттарының кеңестері.