Главная » Материалы

Материалы

С.К. Сакенов ¹, М.М. Козыбаева². ¹PhD докторант, ЕНУ им. Л.Н. Гумилева. ²PhD, Институт истории и этнологии им. Ч.Ч. Валиханова.
МРНТИ 03.41.01 ТОПОГРАФИЯ И ЛАНДШАФТ ПОСЕЛЕНЧЕСКИХ КОМПЛЕКСОВ БРОНЗОВОГО ВЕКА В СЕВЕРНЫХ РЕГИОНАХ КАЗАХСТАНА

Аннотация. В работе проанализированы памятники эпохи бронзы на территории Северного Казахстана в контексте ландшафтной археологии. Подробно описаны топография памятников эпохи бронзы, расположенных вдоль берегов малых и крупных рек. Поселенческие комплексы классифицированы согласно местоположению, занимаемой площади и по количеству объектов жизнедеятельности древнего населения, изученных в ходе археологических исследований. В исследовании приведены данные ландшафта и природных ресурсов, окружающих поселенческих комплексов. А также в статье рассмотрены вопросы изучения системы расселения и использования окружающих ландшафтов населением эпохи бронзы Северного Казахстана на протяжении II тыс. до н.э. Основным источником работы стали археологические объекты, расположенные в Шагалалы-Кеноткельском археологическом микрорайоне. Дана описания локализации и концентрации памятников, приведен сравнительный материал по другим опубликованным комплексам бронзового века сопредельных территории. В работе указаны квалификационные характеристики систематизации поселенческих комплексов: особенности топографии, размеры, планировочная структура. Интерпретация археологических, и геоархеологических исследований, позволили авторам высказать основные выводы: современные поверхности являются результатом долгосрочного прошлого развития человеческого ландшафта, а археологические данные, присущие ландшафту, сильно зависят от современных диапазонов человеческой деятельности и инфраструктурного развития.

Қ.С. Алдажұманов¹, С.Ә. Асанова². ¹Т.ғ.к., профессор, БҒҚ. ²Т.ғ.к., ЖҒҚ. Ш.Ш. Уәлиханов ат. Тарих және этнология институты.
ҒТАМР 03.20.00 ҚАЗАҚСТАННЫҢ ҰЛТТЫҚ ӘСКЕРИ ҚҰРАМАЛАРЫ ТУРАЛЫ

Аңдатпа. Мақала Қазақстанда құрылған ұлттық атты әскер дивизиялары мен атқыштар бригадаларының тарихына арналды. 1941 ж. күзінде құрылған 106, 105, және 96 атты әскер дивизиялары даңқты жолдан өтті. Олардың тағдыры әртүрлі болды. 106 ад 1942 ж. маусымда Харьковтың түбінде қоршауға түсіп, қаза болды, тұтқынға түсті. 96 ад таратылып, құрамы басқа бөлімдерге берілді. Ал 105 ад, 100 және 101 бригадалар соғыстың соңына дейін даңқты жолдан өтті. Мақалада ұлттық құрамалардың Мемлекеттік қорғаныс комитетінің 1941 ж. 13 қарашадағы республикаларда ұлттық атты әскер дивизиялары мен жеке атқыштар бригадаларын құру туралы қаулысына сәйкес жасақталғаны айтылады. Мұнда ол ұлттық әскери құрамалардың Қазақстанның жергілікті бюджеті мен халықтың көмегі есебінен жасақталғаны назарға алынған. Құрылып болған соң, 105 атты әскер дивизиясы Калинин майданына жіберілген. Шамалы уакыттан кейін ол 6 гвардиялық әуе десанты дивизиясы болып қайта құрылады. Курск шайқасы, Украинаны, Венгрияны азат ету ұрыстарына қатысып, соғысты 1945 ж. аяқтады. 96 атты әскер дивизиясы Өскеменде құрылып біткен соң 2 атты әскер корпусын толықтыруға берілген. Ол 1942 ж. мамыр-маусымда Харьковтың солтүстік жағындағы ұрыстарға қатысты. 100 және 101 атқыштар бригадалары Калинин, І Прибалтика майдандарында шайқасты. Майдан жағдайында олардың құрамын қазақ жауынгерлерімен толықтыру мүмкін болмады. Сондықтан 1943 ж. соңына қарай олардың алғашқы ұлттық құрамынан 20% қана қалды. 1943 ж. 100 бригада 1 атқыштар бригадасы болып қайта құрылды. Ал ұлттық бригадалар ішінде бәрінен көп уақыт өзінің алғашқы мәртебесін сақтаған 101 бригада болды. Ол 1944 ж. шілде айына дейін ұрыста болды, кейін атқыштар дивизиясына берілді. 100 және 100 жауынгерлері соғыстың соңына дейін майданда болды.

Д. Касымова¹, Б. Құдайбергенұлы². ¹к.и.н., ВНС. ²к.и.н., и.о. заместителя директора по научной работе ИИЭ им. Ч.Ч. Валиханова
МРНТИ 94 (575.1) О НЕКОТОРЫХ АСПЕКТАХ ФОРМИРОВАНИЯ ИДЕНТИЧНОСТИ ЧЕРЕЗ ШКОЛЬНЫЕ УЧЕБНИКИ ИСТОРИИ (НА ПРИМЕРЕ УЧЕБНИКОВ УЗБЕКИСТАНА)

Аннотация. Казахи Узбекистана как диаспора и ирредента сформировались в результате нескольких исторических периодов, отличных друг от друга по природе геополитических, политических и этнодемографических процессов. В статье рассматриваются некоторые вопросы, связанные с формированием исторического сознания населения Узбекистана через призму материала школьных учебников. Особое внимание будет уделено тому, какую роль в формировании этнической идентичности и исторического сознания казахов Узбекистана играет интерпретация событий, связанных с их проживанием на территории современного Узбекистана, и прежде всего, как рассматривается проблема национально-территориального размежевания 1924-1925 гг. Поскольку после обретения независимости режимы Центральной Азии стали использовать ревизию истории в качестве одного из основных инструментов государственного строительства, исследователи задаются вопросом, как показаны проблемы разделения казахов при советской власти и как это преподается в школьных учебниках. В статье анализируются учебники истории для средних школ Узбекистана, и особое внимание уделяется как изучается национально-территориальное размежевание середины 1920х гг. В учебниках как институционализированных текстах закладываются основы понимания того, что есть гражданская или этническая идентичность, отвечающая интересам государства.

A. Moldakimova¹, A. Syzdykova², G. Zhantokova3 ¹Candidate of Historical Sciences, ²Associate Professor, Candidate of Historical Sciences, 3Master’s in History. Pavlodar Pedagogical University.
IRSTI: 13.09; 21.91 MULTICULTURALISM IN KAZAKHSTAN: THE HISTORY OF METHODICAL CHURCH FORMATION IN PAVLODAR

Abstract. Nowadays the humanity faces one of the main challenges of forming tolerant relations between the representatives of numerous religions. Its solution presupposes an objective research of the history and identity of each of the confessions. The article identifies the features of the formation and development of the Methodist Church in the city of Pavlodar as an ethnic and ethno-religious community. The activities of the Methodist church in Pavlodar are uncovered, the processes of influence and effect of the Protestant denomination on the population of Pavlodar are revealed, the role of the growing interest in the Methodist church is determined. The necessity of scientific research of the problem of interdenominational relations is determined by modern processes of globalization and at the same time by the intention of ethnic groups to preserve their historical, cultural and religious identity. So, with the formation of the national Korean cultural center and methodical church, residents of Pavlodar and the region got the opportunity to get acquainted with the original history and culture of Koreans.

Kudaybergenova A.I.¹ Zakarya R². ¹ Doсtor of Historical Sciences, Chief researcher, ²2nd year PhD Student. Junior researcher.
IRSTI 03.20.00 SURVIVAL STRATEGIES AND MECHANISMS OF VIRGIN LAND PEASANTS ADAPTATION TO CHANGING CONDITIONS

Abstract. The development of virgin land is not only a question of technical capabilities, methods of agricultural technology, environmental and economic feasibility and rationality. This is also a question of the social, including demographic and ethnic, consequences of the transformation of the natural environment. The uplift of virgin and fallow lands caused huge waves of migration to the development areas. At the same time, when moving to new territories, the settlers had little idea of the features of the natural environment, the conditions of life support, life and economic activity, and the possibility of their own biosocial adaptation in a new environmental environment. Citizens of the European part of the USSR, who came to new regions to conquer virgin land, later found that they were not psychologically adapted to everyday life in other natural conditions. For the settlers, the surrounding landscape of virgin land – boundless distance, monotonous terrain, treeless territories, lack of surface water sources-was unusual and did not correspond to their way of life. The involvement of the indigenous population in the process of developing virgin land led to a change in their occupation, cultural and economic skills, and artificial regulation of needs, which to a certain extent led to a change in customs. They were not prepared for a sharp change in the profile of agriculture and the perception of unusual forms of agricultural development of the territory.