Главная » Материалы

Материалы

Meirmanova G.A - Мейрманова Гүлжан Асановна – т.ғ.к., әл-Фараби атындағы ҚазҰУ, Археология, этнология және музеология кафедрасының доцент м.а. Tyna
SACRED CONCEPT OF THE KAZAKH PEOPLE: ON AN EXAMPLE OF FEMALE HEADDRESSES

The article discusses the sacred concept of the Kazakh people’s female headdresses. In past times headdresses were truly special traditional item in Kazakh people’s costumes. As the Kazakh writer M. Auezov mentioned in his works that Borik had many different types of uses and names, we can confirm that headdresses had and still have a strong place in Kazakh traditions. Headgear – Saukele also, is valuable and still one of the most striking ethnic symbols of Kazakhs. In the cultural and historical aspect, his closest analogy is the high ceremonial helmet of the Saka Prince-leader, whose rich burial was discovered in the Issyk mound in Southern Kazakhstan territory. So, the headdress became a visible symbol of the connection of many generations in the history of Kazakhs. It’s an addition to the generally accepted norms associated with the wearing of a headdress particularly a female one. As well as familiarizing the readers with the cult and sacred values of Kazakhs.

Н.Қ. КАТТАБЕКОВА Қ. Ясауи атындағы Халықаралық қазақ-түрік университетінің аға оқытушысы, т.ғ.к.
УДК 930.001.83 ХХ ҒАСЫР БАСЫНДАҒЫ МҰСЫЛМАНДЫҚ ЛИБЕРАЛИЗМНІҢ ҚАЗАҚ ҚОҒАМЫНА ӘСЕРІ

Аннотация ХХ ғасыр басындағы Ресей империясының қол астындағы түркі тілдес мұсылман халықтарының арасында либералдық ағым бой көрсетті. Оның қалыптасуына ХІХ ғасырдың 60-70 жылдары Ресйде жүргізілген әлеуметтік-экономикалық реформалар мен 1905-1906 жылдары орын алған әлеуметтік-саяси өзгерістер елеулі ықпалын тигізді. Соның нәтижесінде Ресей империясындағы түркі-мұсылман халықтарының қоғамдық санасының діни догматизмнен азда болса арылып, олардың зайырлы қоғам талаптарына сай икемделуі белең алды. Бұл жағдай Ресей мұсылмандарының санасын серпілткен модернизм жәдидшілдік деген атпен белігілі болды. Жәдидшілдік көп жағдайда еуропалық ағартушылықтан нәр алды. Мұсылмандық либерализм түрінде көрініс тапқан жәдидшілдік империядағы түркі-мұсылман халықтарының, соның ішінде қазақтардың да санасына «батысшылдық» сипаттағы серпіліс ала келді.

Ф.З. Ражепаева Восточно-Казахстанский государственный университет им. С.Аманжолова г. Усть-Каменогорск, Республика Казахстан
УДК: 323 (415) ФИНАНСИРОВАНИЕ ЗДРАВООХРАНЕНИЯ СТРАН ЕАЭС И ПРИЧИНЫ СМЕРТНОСТИ СРЕДИ МОЛОДЕЖИ

статья посвящена проблемам финансирования системы здравоохранения стран-членов Евразийского экономического союза и высокой смертности среди молодежи. В статье показана динамика выделенных на здравоохранение средств, представлены внутренние причины ухода из жизни представителей мужского и женского пола в возрасте пятнадцати – двадцати девяти лет. Названы основные заболевания, приведшие к смерти молодых людей. Более подробно, в динамике и в сравнение со всеми странами ЕАЭС, раскрыты причины смертности от случайных отравлений алкоголем, самоубийств и убийств от всех видов транспортных несчастных случаев. Подчеркнуто, что смертность – это серьезная социально-экономическая проблема, имеющая негативные последствия для экономик и демографической ситуации стран Евразийского интеграционного объединения. Предложены меры борьбы за здоровье нации, и особенно ее молодого поколения.

Р. Рашидов, магистрант 2-го курса Института истории и этнологии им. Ч.Ч. Валиханова
94(574):325.1 РОЛЬ ПЕРЕСЕЛЕНЧЕСКОЙ ПОЛИТИКИ ЦАРИЗМА НАЧАЛА XX ВЕКА В УСУГУБЛЕНИИ ЗЕМЕЛЬНОГО ВОПРОСА В КАЗАХСТАНЕ (НА ПРИМЕРЕ СЕМИРЕЧЬЯ)

В статье описывается суть аграрной политики царизма, направленная на колонизацию края посредством массового переселения крестьян. Усугубление поземельных отношений в рамках работ Поземельно-податных комиссий и экспедиций по введению земельной нормы. Делается попытка проанализировать причины и следствия, производимых царскими чиновниками изъятий земель кочевого населения в пользу колонизационного фонда. Ключевые слова: Переселенческая политика, царизм, изъятие земель, Туркестан, Семиреченская область, колонизация.

МЕЙРМАНОВА ГҮЛЖАН АСАНОВНА – т.ғ.к., Археология, этнология және музеология кафедрасының доценті. Әл-Фараби атындағы ҚазҰУ-ті.
ЭТНОГРАФИЯЛЫҚ ЗЕРТТЕУДЕГІ ҚАЗАҚТАРДЫҢ ҚОЛӨНЕРГЕ ҚАТЫСТЫ МӘЛІМЕТ ЖИНАУДАҒЫ ПРИНЦИПТЕР МЕН ҰСТАНЫМДАР .

Мақалада негізгі этнографиялық зерттеулердің принциптерімен бірге қолөнерге қатысты мәліметтерді жинау ерекшелігі деректік негізде қарастырылады. Автор этнографиялық жазбалар мен қатар мәлімдемелері сияқты далалық деректеріне сүйене отырып, өлкедегі қолөнер түрлері мен сақталуының негізгі факторларын жахандану жағдайынан деген тұжырым жасайды. Экспедицияның тақырыбы мен тапсырмасына байланысты тұрақжайларды, қолөнершілерді зерттеуде жинақталған материалдардың көрнекілігін қамтамасыз ететін әртүрлі тәсілдер қолданылады. Басты тәсілдер: іріктеу және жаппай зерттеу тәсілі. Сонымен қатар, этнографиялық зерттеулер тарихына толық тоқталған. Мақалада далалық жағдайда адаптациялану мәселесі де қарастырылады.