Басты бет » Материалдар

Материалдар

Жүнісбаев А.Ә.
Қазақ Мемлекеттік университетінің құрылу тарихы (1925-1928 жж.)

Мақалада осы күнге дейін ғылыми айналымға тартылмаған тың мұрағат құжаттарының негізінде қазақ жерінде бой көтерген тұңғыш жоғары оқу орны – Қазақ Мемлекеттік университетінің (қазіргі Абай атындағы ҚазҰПУ) құрылу тарихы жан-жақты зерттелген. Автор тарихи құжаттардың мәліметтерін кең түрде пайдалана отырып, ҚазМУ-дың құрылу тарихын жеке процесс ретінде хронологиялық тәртіпте баяндап шыққан. 1924 жылы күзде іс жүзіне асырылған ұлттық-мемлекеттік межелеудің қорытындысында Қазақ АКСР-і 1924-1928 жылдар аралығында білім және халық ағарту салаларына қажетті педагогикалық кадрлар республикадан тыс жерде даярлауға мәжбүр болды. Жалпыреспубликалық маңызға ие болған ҚазМУ-ды құру ісіне О. Жандосов, С. Асфендиаров. Т. Рысқұлов, Ә. Досов сынды танымал қазақ қайраткерлері белсене ат салысты. Осы қайраткерлердің жігерлік танытуы арқасында РКФСР Халық Комиссарлар Кеңесі 1927 жылы қаңтарда ҚазМУ- ды құру туралы шешімге өз келісімін беріп, университетті ұйымдастыру бағытындағы шаралар қолға алына бастады. Н.Н. Нариманов атындағы Мәскеу Шығыстану институтының директорлық қызметінен арнайы Қазақстанға шақыртылған және университеттің алғашқы ректоры қызметіне тағайындалған С. Асфендиаровтың күш салуымен 1928 жылы күзде бой көтерген ҚазМУ қысқа уақыт ішінде еліміздегі педагогикалық кадрларды даярлаудың басты орталығына айналды.

Грибанова Е.М.
Этапы увековечения памяти Т. Г. Шевченко в Казахстане в идеологиче-ском контексте (к 200-летнему юбилею кобзаря)

Этапы увековечения памяти Т. Г. Шевченко в Казахстане в идеологиче-ском контексте (к 200-летнему юбилею кобзаря)
В 1939 г. в СССР впервые и очень широко отмечался юбилей (125 лет) со дня рождения украинского поэта, художника и революционера-демократа Та- раса Григорьевича Шевченко. Событие естественно вписывающееся в идеоло- гию страны, победившей «классовое неравенство» и «национальное угнетение» трудящихся. Было одно «но»: проходило оно через три месяца после официаль- ного завершения «большого террора», в процессе которых была уничтожена значительная часть интеллигенции, в том числе и национальной, могущая срав- нивать и сопоставлять «что было» и «как стало».

Бырбаева Г.Б., Сужиков Б.М.
Западный взгляд на общественную функцию ислама в контексте его жизнеспособности

Регион Центральной Азии имеет, по мнению западной школы востоковедения, давнюю историческую традицию ассоциативной связи с Исламом, этой самой политизированной религией нового и новейшего времени. «В течение многих веков до текущего столетия Центральная Азия выступала передовой цивилизацией, цитаделью Ислама».

Егізбаева М.Қ.
Татарлар: этномәдениеті жайлы мәліметтер

Түркі әлемі халықтарының этнографиясын жан-жақты зерттеу отандық этнология ғылымының басты бағыттарының біріне айналып отыр. Өз тарихымызды танып білуде, көпұлтты мемелекетімізде бейбітшілік пен толеранттық бағытты ұстануда түркі халықтарын жан-жақты танып зерттеу маңызды ғылыми бағдар екендігі белгілі. Татарлар – түркі тілдес ұлт, Ресей Федерациясы құрамындағы Татарстан Республикасының байырғы тұрғындары. Татарлардың жалпы саны жөнінде ғалымдар арасында әр түрлі пікірлер бар. Кейбір ғалымдар оларды бөліп (Қазан Татарлары, Қырым Татарлары, Сібір Татарлары, ноғайбақтар, т.б.) қарастырса, қалғандары оларды біртұтас ұлт санайды.

Ксенжик Г.Н.
Некоторые историко-географические аспекты социально-экономических изменений в Казахстане накануне Первой Мировой Войны

Цель статьи – показать некоторые историко-географические аспекты социально-экономических изменений в Казахстане накануне Первой Мирово