Басты бет » Материалдар

Материалдар

Рахымқұлов Д.А., Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының аға ғылыми қызметкері, т.ғ.к.
УДК 94 (574). 06/.07 Әшекей батыр Дайырбекұлы және Жетісудағы азаттық күрес

Мақала 1916 жылғы Жетісудағы ұлт-азаттық көтеріліс жетекшілерінің бірі Бекболат Әшекейұлының әкесі Әшекей батыр Дайырбекұлының өмірі мен қайраткерлік қызметіне арналады. Автор мақалада Әшекей батырдың ХІХ ғасырдың 40-60 жылдары Жетісудың қоғамдық-саяси оқиғаларына белсенді түрде ат салысқанын, сондай-ақ патшалық Ресейдің өлкедегі жаулаушылық саясатына қарсы 1850 жылы Тойшыбек бекінісін қорғауда және 1860 жылғы атақты Ұзынағаш шайқасына сардар ретінде түркі-мұсылмандық әскердің қатарында жүріп қатысқанын мұрағат деректеріне сүйене отырып тарқатады. Түйін сөздер: Әшекей Дайырбекұлы, батыр, би, сардар, келісім шарт, Тойшыбек бекінісі, Ұзынағаш шайқасы, қарсылық, отарлау саясаты, біріккен түркі-мұсылмандық әскер, Іле-Шу өңірі, шабуыл жасау.

Наурызбаева Эльмира Кенжегалиевна
Мухамеджан Карабаев - первый врач казах

В статье рассматривается биография и деятельность первого казахского врача Мухамеджана Карабаева, который получил медицинское образование в Казанском университете и стал уездным врачом в Торгайской области Кустанайского, а затем и Иргизского уезда. Его жизнь показывает сложные моменты жизни в степи, условия в которых жили казахи, и какими болезнями страдали.

Жайлыбаев Д.Ж., Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының ғылыми қызметкері, тарих ғылымдарының магистрі
ӘОЖ 316.334.55:39(574) АУЫЛ ҚАУЫМЫ ЖӘНЕ ОНЫҢ ЭТНОӘЛЕУМЕТТІК РӨЛІ

Аннотация Автор тәуелсіздік алғаннан кейінгі ауыл қауымы және оның этноәлеуметтік рөлін сипаттаған. Сонымен қатар, ауылдарды екі типке бөліп қарастырып ондағы өзгерістер мен мәдени және экономикалық-әлеуметтік құндылықтарды алға тартып, олардың келешекте ауыл қауымына тигізер әсерін көрсеткен. Жаңа инновациалық дамудың ауыл өміріне әсер етуі нәтижесінде ауылдардағы мәдени құндылықтардың өзгеруін мақалада негізгі мәселе ретінде қарастырады. Сондай-ақ келешекте ауыл өмірі жекелеген шаруашылық негізінде қалыптасатындығы анықталған. Кілт сөздер: Ауыл, үрдіс, этноәлеуметтік, қатынастар, этномәдени, өзгерістер, қызмет, көрсету, жастар, фермер, кәсіби, ауылдар.

ЖҮНІСБАЕВ А.Ә., Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты, ғылыми қызметкер, PhD докторант
ӘОЖ 001(574)(092) САҢЛАҚ ҒАЛЫМНЫҢ МҰРАСЫ: САНЖАР АСФЕНДИАРОВТЫҢ ШЫҒАРМАЛАР ЖИНАҒЫ ТУРАЛЫ

ӘОЖ 001(574)(092) САҢЛАҚ ҒАЛЫМНЫҢ МҰРАСЫ:  САНЖАР АСФЕНДИАРОВТЫҢ ШЫҒАРМАЛАР ЖИНАҒЫ ТУРАЛЫ
Мақалада қазақ халқының ардақты азаматы, көрнекті қайраткер, тарихшы-ғалым Санжар Асфендиаровтың 125-жылдық мерейтойына орай құрастырылып, жарыққа шыққан төрттомдық шығармалар жинағының құрылымы мен мазмұны жан-жақты баяндалған. Көлемі 80 баспа табаққа тең жинаққа ғалымның 1917-1937 жылдар аралығында жарияланған мақалалары мен баяндамалары, түрлі съездерде, мәжілістерде, басқосуларда сөйлеген сөздері, іргелі зерттеу еңбектері мен «Шатер мира» атты көркем шығармасы енгізіліп, ғылыми ескертпелер жасалынды. Сонымен қатар, аталған мақалада С. Асфендиаровтың бірқатар ғылыми және публицистикалық еңбектерінің енбей қалу себептері түсіндірілді. Қайраткердің ғылыми мұрасының көптомды жинақ ретінде жарыққа шығуы отандық тарих ғылымындағы «санжартану» бағытында жасалған маңызды әрі үлкен қадам деп тану керек. Түйін сөздер: Санжар Асфендиаров, ғалым, ғылыми мұра, жинақ, шығарма, тарих

ЖҮНІСБАЕВ А.Ә., Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институты, ғылыми қызметкер, PhD докторант
ӘОЖ 001(574)(092) САҢЛАҚ ҒАЛЫМНЫҢ МҰРАСЫ: САНЖАР АСФЕНДИАРОВТЫҢ ШЫҒАРМАЛАР ЖИНАҒЫ ТУРАЛЫ

Мақалада қазақ халқының ардақты азаматы, көрнекті қайраткер, тарихшы-ғалым Санжар Асфендиаровтың 125-жылдық мерейтойына орай құрастырылып, жарыққа шыққан төрттомдық шығармалар жинағының құрылымы мен мазмұны жан-жақты баяндалған. Көлемі 80 баспа табаққа тең жинаққа ғалымның 1917-1937 жылдар аралығында жарияланған мақалалары мен баяндамалары, түрлі съездерде, мәжілістерде, басқосуларда сөйлеген сөздері, іргелі зерттеу еңбектері мен «Шатер мира» атты көркем шығармасы енгізіліп, ғылыми ескертпелер жасалынды. Сонымен қатар, аталған мақалада С. Асфендиаровтың бірқатар ғылыми және публицистикалық еңбектерінің енбей қалу себептері түсіндірілді. Қайраткердің ғылыми мұрасының көптомды жинақ ретінде жарыққа шығуы отандық тарих ғылымындағы «санжартану» бағытында жасалған маңызды әрі үлкен қадам деп тану керек. Түйін сөздер: Санжар Асфендиаров, ғалым, ғылыми мұра, жинақ, шығарма, тарих