Басты бет » Материалдар

Материалдар

АТЫГАЕВ Н.А.
К ВОПРОСУ О ТРАКТОВКЕ ПРЕДЫСТОРИИ ОБРАЗОВАНИЯ КАЗАХСКОГО ХАНСТВА

Работа посвящена исследованию предыстории образования Казахского ханства. В современной исторической литературе Казахстана образование этого средневекового казахского государства трактуется следующим образом. После поражения в 1457 г. главы «Государства кочевых узбеков» Шибанида Абу-л-Хайр-хана двое подвластных ему джучидов – Керей (Гирей) и Жанибек подняли мятеж против него и увели ряд узбекских племен в Могулистан. Со временем на этой территории ими было образовано Казахское ханство. В статье автор ставит под сомнение данную точку зрения и на основе анализа письменых и устных источников и существующей историографии предлагает свою трактовку событиям предшествующим образованию Казахского ханства. По его мнению, после распада Ак-Орды потомки Урус-хана Керей и Жанибек сохранили власть в некоторых районах Туркестана. Владея здесь небольшими уделами, некоторыми присырдарьинскими городами (Сайран, возможно, Сыгнак), они не признали власть Абу-л-Хайра и продолжили свою борьбу за восстановление наследственной государственности. Однако со временем Керей и Жанибек, не имея возможности противостоять Шибаниду, признали себя подданными правителя Могулистана Есен-Буга-хана. Около 1459 г. они вынуждены были оставить присырдарьинский регион и откочевать в западные районы Могулистана. Со временем Керей и Жанибек, укрепившись в Жетысу, создали в 1465 году Казахское ханство, которое было естественным правопреемником Ак-Орды и наследником традиций степной государственности. С этого периода начинается новый этап в истории казахской государственности и казахского народа.

Оспанов Н.
ӘОЖ 327.7 (519) ХАЛЫҚАРАЛЫҚ ҰЙЫМДАР ҚАЛЫПТАСУ ТАРИХЫНАН

Мақалада автор ежелгі грек дәуіріндегі халықаралық ұйымдар мен саяси одақтардың ортақ ұлы құдірет ғибадатханасын қорғау мақсатымен құрылған Дельфи одағы арасында жасалған келісімдердің жасалуынан бастап, халықаралық ұйымдардың тарихын қарастырған. XIX ғасырдан бастап еуропалық мемлекеттер өзара ынтымақтастықты неғұрлым арттыру үшін халықаралық ұйымдарды құрудың қажеттілігін толық түсіне бастайды. Бұл жерде айта кетерлігі бұған дейін ұзақ тарихи дәуірлерде халықаралық ұйымдарды құрудың қажеттілігі туралы ойлардың қалыптасу үрдісі әлдеқашан орын алған болатын. Бастапқыда бұл үрдіс ежелгі дәуірлердегі саяси одақтардың арасындағы шарттарды жасаудан бастау алған еді. Халықаралық ұйымдарды зерттейтін тарихшы ғалымдардың пайымдауынша, оның пайда болуының алғашқы белгілері саяси одақтар арасында келісімдер жасалған антикалық кезеңге тура келеді. Кілт сөздер: халықаралық ұйымдар, Ганза одағы, Еуропалық концерт, Ұлттар Лигасы, Біріккен ұлттар ұйымы.

АБИЛЬ Е.А.
УДК 930.1 ОБЪЕКТ И ПРЕДМЕТ ИСТОРИИ КАЗАХСТАНА: ПОСТАНОВКА ПРОБЛЕМЫ

В статье рассматриваются проблемы определения объекта и предмета истории Казахстана, роль моделирования в процессе формирования предмета исследования и предлагаются авторские формулировки объекта и предмета истории Казахстана как науки. Ключевые слова: Объект, предмет, модель, историческое познание, принцип дополнительности

АТАНТАЕВА Б.Ж.
УДК 574, 42 (19) ХІХ ҒАСЫРДЫҢ І ЖАРТЫСЫНДА ШЫҒЫС ҚАЗАҚСТАН ТЕРРИТОРИЯСЫНА ЭТНИКАЛЫҚ ТОПТАРДЫҢ ОРНАЛАСТЫРЫЛУЫ

Аннотация Мақалада ХІХғасырдың бас кезіндегі Шығыс Қазақстандағы өзге этнос өкілдерінің қоныстану қарқыны мен олардың ұлттық құрамға тигізген әсері қарастырылған.Демографиялық үрдістердің ішінде халықтың көші-қоны маңызды орын алады. Өйткені көші-қонға қоғамдағы саяси, әлеуметтік-экономикалық өзгерістерге шұғыл көңіл бөлетін жауапты сипат тән. Көші-қонды тудыратын факторлар мен көші-қонның салдарын білу қажет.

ШАЛЕКЕНОВ М.У.
СИСТЕМА ОРОШЕНИЯ В КАРАКАЛПАКИИ В XIX - НАЧАЛЕ XX в.

В данной статье автор на основе изучения письменных источников, результатов археологических экспедиций и историографических материалов, всесторонне раскрывает особенности системы орошения в Каракалпакии в XVIII - начале ХХ вв. В частности он выделяет три вида орошения в Средней Азии, применявшиеся в зависимости от природных условий. Это горное, равнинное и кяризное (грунтовое) орошение. Наряду с этим были обследованы казахские поселения по бассейнам рек Средней Азии, их земледельческое хозяйство. Ключевые слова: Средняя Азия, система орошения, земледельческое хозяйство