Басты бет » Материалдар

Материалдар

БАЛТАБАЕВ Е.Ж., Т. Жүргенов атындағы Қазақ ұлттық өнер академиясының мектеп-интернат, колледж оқытушысы
ҚАЗАҚ ХАНДЫҒЫ ЖӘНЕ «МӘҢГІЛІК ЕЛ» ИДЕЯСЫ

Мақалада Қазақ хандығының тарихымыздағы рөлі, маңызы қандай деген мәселелерді талқылай келе, «Мәңгілік Ел» идеясының өзектілігі мен тамырын, Қазақ хандығының құрылуының бір ерекшелігін жеріміздегі этникалық үрдістермен қатар жүргендігімен дәлелдеуге тырысады. Қазақ халқының этногенезі сонау қола дәуірінен басталып,сол дәуірде қалыптасқан көшпелі мал шаруашылығы этногенездің қозғаушы күші болғандығын көрсетеді.Қазақ жеріндегі халықтың менталитетін, болмысын, дүниетанымын көшпелі өмір қалыптастырғандығын және қазақ халқының қалып¬тасуының түрлі кезеңдерін болғандығын сипаттай отырып, тарих тағылымының жас ұрпақ тәрбиесінде алар орны ерекше деген пайымдау жасайды.

КАЗБЕКОВА А.Т.
УДК 94 (574.42) СФЕРЫ ПРИМЕНЕНИЯ ТРУДА СПЕЦПЕРЕСЕЛЕНЦЕВ – ЧЕЧЕНЦЕВ ВВОСТОЧНО-КАЗАХСТАНСКОЙ ОБЛАСТИ В 1940 – 1950 ГОДЫ

Автор данной работы на основе архивных материалов характеризует трудовую деятельность спецпереселенцев-чеченцев в 40-е – 50-е годы ХХ века: сферы применения труда, условия труда, эффективность и результативность для региона и др.

Әбжанов Х.
ӘӨЖ 930.2;94 (574):57 ҰЛТТЫҚ ЖӘНЕ ОРТАҚ ТҮРКІ ТАРИХЫН ЗЕРТТЕУ МЕТОДОЛОГИЯСЫ

Мақалада тарих ғылымының танымдық қарымын арттыратын методология жайы, ұлттық және ортақ түркі тарихын зерделеуге жаңа ұстанымдар қажеттілігі сөз болады. Автордың пайымдауынша, тарих қозғалысының тұғыр-тірегі жер, тіл, мемлекет, ал қозғаушы күштері халық, тұлға, билік болып табылады. Түркі әлемінің өткенін дәуірлеудің методологиялық өлшемдері мен нұсқасы дәйектелген. Кілт сөздер: халық, тұлға, билік, аумақ, тіл, мемлекет, методология, дәуір, табиғат, тәуелсіздік, жер, ғылым, бірлік, бірегейлік, заң

Рахымқұлов Д.А., Ш.Ш. Уәлиханов атындағы Тарих және этнология институтының аға ғылыми қызметкері, т.ғ.к.
УДК 94 (574). 06/.07 Әшекей батыр Дайырбекұлы және Жетісудағы азаттық күрес

Мақала 1916 жылғы Жетісудағы ұлт-азаттық көтеріліс жетекшілерінің бірі Бекболат Әшекейұлының әкесі Әшекей батыр Дайырбекұлының өмірі мен қайраткерлік қызметіне арналады. Автор мақалада Әшекей батырдың ХІХ ғасырдың 40-60 жылдары Жетісудың қоғамдық-саяси оқиғаларына белсенді түрде ат салысқанын, сондай-ақ патшалық Ресейдің өлкедегі жаулаушылық саясатына қарсы 1850 жылы Тойшыбек бекінісін қорғауда және 1860 жылғы атақты Ұзынағаш шайқасына сардар ретінде түркі-мұсылмандық әскердің қатарында жүріп қатысқанын мұрағат деректеріне сүйене отырып тарқатады. Түйін сөздер: Әшекей Дайырбекұлы, батыр, би, сардар, келісім шарт, Тойшыбек бекінісі, Ұзынағаш шайқасы, қарсылық, отарлау саясаты, біріккен түркі-мұсылмандық әскер, Іле-Шу өңірі, шабуыл жасау.

Наурызбаева Эльмира Кенжегалиевна
Мухамеджан Карабаев - первый врач казах

В статье рассматривается биография и деятельность первого казахского врача Мухамеджана Карабаева, который получил медицинское образование в Казанском университете и стал уездным врачом в Торгайской области Кустанайского, а затем и Иргизского уезда. Его жизнь показывает сложные моменты жизни в степи, условия в которых жили казахи, и какими болезнями страдали.